Enflasyon Nedir ?

Enflasyon, en basit tanımıyla fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artıştır. Bir diğer anlatımla ise paranızın değerinin geçen yıllara göre düşmesi, satın alma gücünüzün azalmasıdır.

Bunu kısa bir örnekle açıklamaya çalışalım.Bugün aldığınız bir çikolatanın fiyatının 1 TL olduğunu varsayalım. Tam bir yıl sonra bu çikolatanın fiyatının 1.25 TL’ye yükselirse yıllık enflasyon oranı %25 olarak gerçekleşmiş gibi düşünebiliriz. Geçen sene 1 TL ile aldığınızı bu sene 1.25 TL ödeyerek almak zorundasınız. Yani paranızın satın alma gücü düşmüştür. Bir diğer örnek ise bugünün yaşlı insanlarının eskiden -onların gençliğinde- mesela 1 liranın çok büyük bir değer taşıdığını ifade ederler, bu parayla birçok şeyin alınabileceğini söylerler. Halbuki aradan çok zaman geçmiştir ve şu an 1 lira ile neredeyse alacak bir şey yoktur. Bu paranın zamanla değerini kaybetmesidir.

Yalnız aklımızda tutmamız gereken birkaç ayrıntı var. Enflasyon hesaplanırken göz önünde tutlacak olan fiyatlar genel düzeyidir. Tek tek fiyat artışının yaşanması enflasyon olarak nitelendirilemez. Ayrıca fiyatlar genel düzeyinin sürekli bir artış içinde olması geremektedir. Birkaç mal veya hizmetnin fiyatının sürekli artış göstermesi veya tüm malların bir kez artış göstermesi enflasyon olarak nitelendirilemez.

  Enflasyon Neden Yaşanır ?

Enflasyon iki sebeple meydana gelmektedir. Bunlar talep enflasyonu ve maliyet enflasyonudur.  Talep enflasyonunda toplam talep toplam arzdan fazla ise fiyatlar yükselecektir. Çok basit bir örnekle bunu açıklayalım. Bir fırının günde 10 ekmek üretebildiğini, ekmeğin fiyatının 1 TL olduğunu ve müşteri sayısının 10 olduğunu varsayalım. Bu durumda herhangi bir sorun yaşanmayacaktır. Ancak müşteriler çoğalırsa yani ekmeğe olan talep artarsa ekmeğin fiyatı yükselecektir. Maliyet enflasyonunda ise bu fırının ekmek üretmek için ihtiyaç duyduğu malzemelerin fiyatında artış yaşanması durumunda, fırıncı karını korumak için ekmeğe zam yapmak durumundadır. Burada fiyatın yükselmesindeki etken talepin artması değil maliyetlerin artmasıdır.

Türkiye’de 2018 yılında aşırı bir enflasyon yaşanmıştır.2016,2017 ve 2018 yılının enflasyon oranalarının karşılaştırması aşağıdaki grafiktedir. Bu enflasyonun yaşanmasının temel sebebi maliyetlerin artmasıydı yani maliyet enflasyonu oluşmuştu.

  Enflasyon Nasıl Hesaplanır ?

İki temel enflasyon endeksi vardır. Bunlar; TÜFE(Tüketici Fiyatları Endeksi) ve ÜFE(Üretici Fiyatlar Endeksi). TÜFE, tüketici fiyat endeksi denilen bir sepet endeksle hesaplanıyor. Bu sepette yaklaşık 400’den fazla mal ve hizmet bulunmaktadır. Örnek kategoriler olarak;gıda ve alkolsüz içecekler, giyim ve ayakkabı, konut, ulaştırma gibi kategoriler gösterilebilir. TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) bu sepeti her ay izleyip sonuçlara göre endeksi oluşturmaktadır. TÜİK, bu oranı genellikle her ayın başında açıklamaktadır. Bu endeks değeri geçen aya göre fazla çıkmışsa fiyatlar genel düzeyi artmıştır yani enflasyon oluşmuştur.

  Enflasyonun Sonuçları

En önemli sonucu hane halkı satım alma gücünün düşmesidir. Düşük gelirli kesim parasını faiz gibi yatırım enstrümanlarında değerlendiremediğinden enflasyondan direkt olarak etkilenmektedir. Yüksek gelirli kesimin elindeki para enflasyona karşı finansal araçların sayesinde koruma altında olur. Bu yüzden ücretle çalışan kişiler enflasyonun artması sonucu alım gücünü korumak adına maaşlarına zam isterler. Başka bir sonucu ülke vatandaşlarının refah seviyesinin düşer ve gelir dağılımı bozularak adaletsizler baş gösterebilir. Merkez bankaları bu durumda genellikle para arzını artırarak enflasyonu düşürmeye çalışır ve bu ülke parasının değerinin düşmesine neden olur. Genellikle faizler yükselir ve bu yüzden ülkedeki yatırımlar azalır. Bu enflasyondan etkilenen şirketlerin mali yapısında bozulmalar yaşanabilir. Bu da işten çıkarmalara ve işsizlik oranının artmasına yol açabilir. Bir diğer sonuç ise daha önce söylediğimiz gibi mal ve hizmetlerin fiyatlarının artmasıdır.

Enflasyon Nedir ?” için 5 yorum

  1. Yazar kişinin araştırmalarına , emeğine ve bilgisine sağlık bugün de aydınlandık.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: