Deflasyon Nedir?

Deflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının yıllık bazda azalmasına denmektedir. Aslında tam doğru olmamakla beraber enflasyonun tersi denilebilir. Enflasyonu önceki yazılarımızdan birinde açıklamıştık.

Bir ülkede deflasyon yaşanması durumunda paranın satın alma gücü yükselmektedir. İlk başta 100 TL olan bir ürünün fiyatı, senelik %5 deflasyon yaşanması durumunda 95 TL’ye düşecektir. Artık o malı alabilmek için tüketici daha az para ödeyecektir. İlk başta olumlu gibi görünen deflasyon durumları aslında enflasyondan daha kötü şekilde ekonomiyi etkileyebilmektedir. Tüketici tarafından her ne kadar yararlı olsa da üreticiler böyle bir ekonomide zarar etmeye başlayacaklardır. Deflasyon yaşayan bir ekonomide önlemler alınamazsa durum çok ciddi bir hal alır. En büyük örnek olarak 1990’lardaki Japonya ekonomisi olarak gösterilebilir. Japonya Merkez Bankası bu durumun önüne geçmek için faizleri sıfıra düşürmek zorunda kaldı ancak deflasyon sorunu hemen çözülemedi. O yıllarda Japon ekonomisi çok düşük bir büyüme kaydetti ve 90’lı yıllar Japonya için “kayıp on yıl” olarak adlandırıldı.

   Deflasyon Sarmalı

Yukarıdaki örnekte belirttiğimiz gibi tüketicilerin maaşları, gelirleri her sene artmasa bile alım güçleri artmaktadır. Üreticiler tarafından bakmak gerekirse, eskiden 100 TL’ye alıcı bulan malları artık 95 TL’ye alıcı bulmaktadır. Bu tüketiciler için karlarının azalması hatta zarar etmeye başlamaları demektir. Bazı insanlar maaşlarını yasal olarak bağlayıcı anlaşmalarla düzenlediği için şirketlerin ücret maliyetleri artmaktadır. Eskiden 5000 TL olan bir çalışanın maaşı artık 5250 TL değerindedir( Senelik deflasyonun %5 olduğunu varsayarsak). Bu şirketler mallarını daha ucuza sattığı gibi ücretlerinde de yapay bir artış meydana gelmiştir. Şirketlerin mali yapıları bozulunca çoğu şirket iflas bayrağını çekmektedir. Bu da yüksek işsizliğe yol açmaktadır. İşsizlik maaşına başvuran çalışan sayısı artacak, devletin kasasından daha fazla para çıkacaktır. Tüketiciler de deflasyon ortamında daha az harcayacak ve daha çok tasarruf yapacaktır. Ekonomide dolaşan para miktarı azalacaktır. Şirketlerin ve küçük işletmelerin bundan zarar gördüğü kadar ülke ekonomisi de zarar görecektir. Senelik büyüme oranları azalacak, işsizlik artacaktır. Bankalar borçlulardan kredilerini tahsil edemeyeceklerdir.

Bu sarmal enflasyon sorununa benzemektedir. Enflasyonun ve deflasyonun aşırıya kaçması sonucunda ekonomideki her kişi bundan etkilenir. Ancak enflasyonda mal ve hizmetlerin fiyatları sürekli olarak artarken deflasyonda borç ve yükümlülüklerin maliyetini artmaktadır.

  Deflasyon Neden Yaşanır?

Deflasyon ortamına sebebiyet verecek çok fazla neden yoktur. Bahsedebileceğimiz nedenlerden birisi arz miktarının artmasıdır. Üreticiler tüketicilerin talebinden daha fazla mal üretmesi durumunda bu malları satamazlar. Bu da stoktaki malların artmasına ve malların fiyatının düşmesine neden olur. Bir diğer neden ise ekonomideki insanların eskiye nazaran daha çok tasarruf yapmasıdır. İnsanların ekonomiye olan güvenlerinin sarsılması veya ekonomik krizlerin yaşanması insanların genelde tasarruf yapma eğilimlerini artırır. Böylece talep arzdan daha düşük olur ve malların fiyatı düşer.

  Deflasyonun Çözümleri

Deflasyon yaşanan ekonomide bir durgunluk söz konusudur. Devlet bu durumda düşen talebi canlandırmalıdır. Bunun için kamusal harcamaları artırarak deflasyonu önleyebilir. Merkez bankaları ekonomiye çeşitli yollarla nakit aktarmaya başlayabilir: tahvil, hisse satın alabilir, bankalara para aktarabilir. Bankaların düşük kredili faiz vermesini sağlayarak tüketiciyi harcamaya teşvik edebilir, tüketicilerden daha az vergi alıp daha çok harcama yapmasını sağlayabilir. Çalışan ve işçilere yüksek maaş teklif edebilir. Özel sektördeki yatırımların çoğalması için kişileri teşvik edebilir.

Birisi “Deflasyon Nedir?” üzerinde düşündü

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: