Tülay German

Tülay German Kimdir?

Tülay German 27 Ocak 1935 tarihinde İstanbul’da doğmuştur 4 yaşından itibaren şarkı söylemeye başlayan Tülay German aynı zamanda Ferdi Ştatzer’den de piyano dersleri almıştır. Liseyi bitirdikten sonra ailesinden gizli Ankara’da Süreyya isimli bir gazinoda şarkı söylemeye başlar. 1960’ların başında ise jazz şarkıcısı olarak bir miktar ün kazanır. 1962’de ise Ruhi Su’dan müzik dersleri almaya başlar.

Daha sonra öğrendiği türküleri daha çağdaş müzikal yorumuyla söylemeye başladı. 1964’de sanatçı arkadaşlarıyla katıldığı Balkan Melodileri Festivali’nde, eleştirmenlerin en beğendiği şarkıcı seçilip, dönemin popüler yayın organı olan Arena dergisine kapak oldu ve Türk Pop müziğinin ilk “hit”i kabul edilen ‘Burçak Tarlası’ adlı plağını doldurdu.

Tülay German 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra sanata ve sanatçıya yapılan baskılar nedeniyle 1966’da Türkiye’yi terk edip Fransa’ya yerleşti. Orada da müzik hayatına devam eden sanatçı Fransızca on adet plak doldurdu. Fransa’da daha kolay telaffuz edilebilmesi amaçlı sahne ismi “Toulaï” olarak değiştirildi. Avrupa’nın birçok ülke ve şehrinde konserler veren sanatçı Avrupa jazz tarihinde önemli bir yer tutar.

Yine Avrupa’da çok sayıda röportaj, televizyon programı, radyo programı ve festivallere katıldı. Daha sonra ülke hasreti çeken sanatçı Türkçe şarkıların batılı tarzda seslenişlerini de konserlerinde çalıp kaydetmeye başladı. Sanatçının 1975’de ABD’de kaydettiği ‘Tract’ isimli bir albümü de bulunmaktadır.

Jazz dünyasının efsanevi sanatçılarından Charles Mingus, German’ın Tract albümünü dinleyince, Duke Ellington’un ölümü üzerine yazdığı şarkıyı seslendirmesini ister. Duke Ellington’s Sound of Love, önce German’ın geçirdiği bir trafik kazası, ardından Mingus’un ölümü üzerine yayınlanamaz ancak 2007’de Tülay German’ın bir derleme albümü olan ‘Sound of Love’ isimli albümde dinleyici ile buluşur. Şarkıyı buradan dinleyebilirsiniz.

Ünlü double-bass virtüözü François Rabbath’ın Tülay German sayesinde Türk ve doğu müziğine ilgi duymasının ardından bağlama çalmayı öğrenir ve German’a sahnede ve stüdyoda bağlama ve double-bass’ı ile eşlik eder. İkilinin bir de Türkçe şarkılardan oluşan albüm çalışması mevcut.

“Toulaï” ve François Rabbath’ın 1980 ve 1982’de çıkan iki albümü bulunur ayrıca Tülay German Türkiye’de 1964’de ‘Burçak Tarlası / Mecnunum Leylâmı Gördüm’ adlı bir 7’lik, 1965’de ise ‘Tülây German Ve Doruk Onatkut Orkestrası – Yarının Şarkısı / Kızılcıklar Oldu Mu?’ adında yine bir 7’lik yayımlamıştır. Sanatçının toplam 5 albümü, 7 “45”liği ve 2 de “7”’liği bulunur. Fransa’da Türkçe olarak yaptığı bir albüm olan, “Toulai et François Rabbath” Albümü (1980) ile Fransa’nın en büyük ödülü sayılan “Académie Charles Cros Grand Prix du Disque” ödülünü 1981’de almıştır. Bu ödülü, Türkiye’den sadece 1971’de Moğollar ve 1988’de Ruhi Su almış olup, Dünyada ise Pink Floyd ve Jimi Hendrix gibi başarılı isimlere verilmiştir. Bu ödül sanatçının en büyük başarılarından biridir.

1987’de Hollanda’da son konserini veren Tülay German konserlere çıkmayı bıraktığını açıklamıştır, bu kararı daha önceden almış ancak çevresine söylememiştir. Daha sonra 1988’de ‘The Song of Poets’ ve 1999’da ‘Yunus’tan Nazım’a’ adlı albümleri dünya piyasasıyla beraber Türkiye’de de satışa çıkmıştır.

1993’de hastane yatağında sanatçının kollarında son nefesini veren German’ın hayat arkadaşı Erdem Buri’nin vefatından sonra Tülay German’da büyük bir üzüntü oluşur ve müzik hayatından tamamen çekilir.

Bu yıldan itibaren yazarlığa devam eden sanatçının 1996’da “Erdemli Yıllar” ve 2001’de “Düşmemiş Bir Uçağın Karakutusu” adlı iki kitabı vardır. Sanatçı aynı zamanda 1999’dan itibaren ‘Adam Sanat’ adlı dergide yazarlık yapmaktadır. Kitapların ISBN numaralarını sayfanın altından bulabilirsiniz.

Türkiye ve Avrupa tarihinin en başarılı jazz ve Anadolu sanatçılarından olan Tülay German bugün 85 yaşında ve halen Paris, Fransa’da yaşamaktadır.

Tülay German’ın hayatı ve kariyeri hakkında daha detaylı bilgi edinmek için Didem Pekün ve Barış Doğrusöz’ün yönettiği harika belgesel “Tülay German: Kor ve Ateş Yılları”nı buradan izleyebilirsiniz: https://vimeo.com/249913324

Tülay German’ın Spotify hesabına buradan erişebilirsiniz:

François Rabbath’ın Spotify hesabına buradan erişebilirsiniz:

Tülay German’ın kitaplarının ISBN Numaraları:

“Erdemli Yıllar”, 1996, Bilgi Yayınevi, ISBN: 975-494-563-2

“Düşmemiş Bir Uçağın Karakutusu”, 2001, Çınar Yayınları, ISBN: 978-975-348-153-3

Tülay German” için 2 yorum

  1. Merhabalar,

    Yazı için çok teşekkürler, güzel bir derleme olmuş Tülay hanımın hayatı hakkında. Sadece şu belgesel linki hakkında bir şey sormak istedim, şifre istediği için izleyemiyoruz; bu durumu çözme imkanımız var mı acaba?

    Albümlerin Spotify linkini vermeniz çok ince bir davranış ayrıca, bunun için ayrıca teşekkür ediyorum.

    Saygılar.

    1. Güzel yorumunuz için çok teşekkür ederiz. Lakin belgeseli Vimeo’ya biz yüklemedik videonun sahibi daha sonradan şifre koymayı uygun görmüş diye düşünüyoruz.
      Yazı yazıldığı tarihte video erişime açıktı, en kısa sürede yeni bir link bulmaya çalışacağız…

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: